Kendi yazılımınızı yaptırmadan önce sorulacak 7 soru
· 7 dk okuma · Kendi Yazılımınız
"Bize özel bir program yaptıralım" cümlesi çoğu işletmede bir gün söylenir. İyi bir fikir; yanlış sorulursa pahalı bir fikir. Teklif almadan önce bu yedi soruya kendinizin cevap vermesi, sonra aynı soruları yazılımcıya sorması gerekir.
1. Hangi süreci çözüyoruz, hepsini değil?
En sık hata: "her şeyi yapan sistem" istemek. Başlangıç tek bir kritik süreç olmalı — randevu, portföy, sipariş, doküman takibi. O çalışınca genişletilir. Her şeyi yapan sistem hiçbir şeyi iyi yapmaz ve hiç bitmez.
Yazılımcıya: İlk sürümde tam olarak ne olacak, ne olmayacak?
2. Kod kime ait olacak?
Teklifte yazmıyorsa, muhtemelen size ait değildir. Kaynak kodun, veritabanının ve alan adının sözleşmede açıkça işletmeye ait olduğu yazılmalı. "Lisans" kelimesi geçiyorsa dikkat: lisans kiradır, mülkiyet değil.
Yazılımcıya: Teslimde kaynak kodu alıyor muyuz? Yarın sizinle çalışmayı bıraksak sistem bizde kalır mı?
3. Veri nerede duracak?
Sistem sizin, ama veri başkasının bulutundaysa yarım sahipliktir. Veritabanının kendi hesabınızda (veya kendi sunucunuzda) olması, erişim anahtarlarının sizde durması gerekir.
Yazılımcıya: Veritabanı hangi hesapta? Yedekleme kimin elinde? Dışa aktarma nasıl?
4. Bakımı kim, nasıl yapacak?
Yazılım teslimle bitmez. Güncelleme, hata, yeni ihtiyaç gelir. Bakım anlaşması baştan netleşmeli: aylık mı, saatlik mi, kapsamı ne? Bakım yapan taraf değişebilir mi?
Yazılımcıya: Bakım sözleşmesi ne içeriyor? Başka biri de bakım yapabilir mi, yoksa sadece siz mi?
5. Mevcut verimiz nasıl girecek?
Excel'de 3.000 müşteri varsa, yeni sisteme elle girilmez. Aktarım planı baştan yapılmalı: hangi dosya, hangi format, kaç satır, hatalı kayıtlar ne olacak?
Yazılımcıya: Excel'imizi tek seferde aktarabilir miyiz? Önizleme var mı?
6. Ne kadar sürer, ne zaman kullanmaya başlarız?
"Üç ay" cevabı yeterli değil. İlk kullanılabilir sürüm ne zaman? Ekip ne zaman eğitilir? Eski sistemle paralel çalışma süresi var mı? Takvim yoksa süre yoktur.
Yazılımcıya: İlk çalışan sürümü ne zaman görürüz? Haftalık ilerleme nasıl paylaşılır?
7. Toplam maliyet ne — bugün değil, beş yılda?
Özel yazılımın başlangıç maliyeti abonelikten yüksektir; beş yıllık toplamı ise genelde düşüktür. Karşılaştırma doğru yapılmalı: abonelik × 60 ay + geçiş maliyeti + kaybedilen esneklik, karşısında kurulum + bakım × 60 ay.
Yazılımcıya: Kurulum ücreti, yıllık bakım, ek geliştirme saat ücreti — üçü ayrı ayrı ne?
Bir not: küçük işletme için mantıklı mı?
Evet, eğer süreç kritikse. Tek şubeli kuru temizlemeci, 5 danışmanlı emlak ofisi, 2 hekimli klinik — hepsi için kurduğumuz sistemler var. Ölçek değil, sürecin önemi belirler.
Yedi sorunun cevabı netse teklif almaya hazırsınız. Net değilse, önce bunları netleştirmek için bir görüşme yeterlidir.